Özbekistan'ın Ekonomik Büyümesi: Yeni Fırsatlar ve Kolaylıklar 04.11.2024

Özbekistan: Avrupa ve Orta Asya'nın Parlayan Yıldızı

Özbekistan, 23 Ekim 2024 itibarıyla Avrupa ve Orta Asya'nın en hızlı büyüyen ekonomi olarak dikkat çekmeye devam ediyor. Ekonomik reformlar ve özel mülkiyetin artırılması, ülkenin büyüme dinamiklerini destekleyen temel unsurlar arasında yer alıyor. Bu durum, yatırımcılar için yeni fırsatlar sunarken, aynı zamanda bölgedeki ekonomik rekabeti de artırmaktadır.

Atık Yönetimi ve Çevre Projeleri

Ahangaron'daki atık sahasında gerçekleştirilecek olan atık gaz işleme planları, Özbekistan'ın çevresel sürdürülebilirlik çabalarının bir parçasıdır. Bu projeler, ülkedeki enerjinin verimli kullanımı ve çevre koruma stratejileri ile örtüşmektedir. Ülkenin ekonomik büyüme hedeflerine ulaşmasında, bu tür çevresel inisiyatiflerin daima önem arz edeceği öngörülmektedir.

https://www.gazeta.uz/uz/2024/10/21/polygon/

Ticaret ve İhracat Yenilikleri

Özbekistan, 806 milyon dolar değerinde altın ihraç ettiğini duyurdu. Ancak tekstil ihracatındaki düşüş, sektörde bir yeniden değerlendirme gerektirmektedir. Buna karşın, meyve ve sebze ihracatının artması, ülkenin tarım sektörünün uluslararası alandaki rekabetçiliğinin arttığını göstermektedir. Ayrıca, Özbekistan ve Türkiye arasındaki küçük işletmelerin geliştirilmesi konusundaki görüşmeler, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde önemli bir aşama kaydetmiştir.

Özbek-Kazak sınırında açılacak olan yeni gümrük terminali, uluslararası ticareti hızlandıracak bir adım olarak değerlendirilmektedir. Bu tür altyapı gelişmeleri, bölgedeki ekonomik ilişkilerin güçlenmesine katkıda bulunacak ve ticaretin daha verimli bir şekilde gerçekleştirilmesine olanak tanıyacaktır.

Son olarak, Özbekistan’ın Türkiye’de açtığı yeni TSO temsilciliği, ülkeler arasındaki ticari ilişkilerin daha da derinleşmesine imkan tanıyacaktır. Bu gelişmeler, Özbekistan'ın ekonomik stratejileri çerçevesinde önemli bir yer tutmakta ve bölgesel işbirliğinin artmasını teşvik etmektedir.

Dünya Bankası, 2024 yılında Avrupa ve Orta Asya'da en yüksek GSYİH büyümesinin Gürcistan, Tacikistan ve Özbekistan'da görüldüğünü kaydetti.

Avrupa ve Orta Asya bölgesi ekonomisine ilişkin raporda, bir dizi krizin ardından bölgenin gelişmekte olan ülkelerinde ekonomik büyümenin istikrara kavuştuğu ancak göstergelerin 2000'li yılların başına göre çok daha düşük bir seviyede kaldığı belirtiliyor.

2025 yılına ilişkin tahminler, Özbekistan'ın GSYH'sinin %5,8 oranında artarak bölgedeki ekonomik büyümede onun lider olabileceğini gösteriyor.

Rusya'da para politikasının sıkılaştırılması, üretim kapasitesi ve işgücü kaynaklarının yetersizliğinin artması sonucunda ekonomik büyüme oranının 2024'te%3,2'ye(2023'te%3,6), 2025'te ise %1,6'ya düşmesi bekleniyor.

Bölgenin Rusya'dan sonra en büyük ekonomisi olan Türkiye'de ekonomik büyümenin 2023'teki yüzde 5,1'den 2024'te yüzde 3,2'ye yavaşlaması bekleniyor.

Uzun vadede işgücü verimliliği artışını hızlandırmak için ülkelerin orta ve yüksek öğretimin kalitesini önemli ölçüde iyileştirmesi gerektiği kaydedildi. https://kun.uz/news/2024/10/18/jb-ozbekiston-yevropa-va-markaziy-osiyo-mintaqasida-eng-tez-osayotgan-uch-iqtisodiyotdan-biri

Yeni kararnameyle Cumhurbaşkanının bazı belgelerinde değişiklik ve eklemeler yapıldı.

Buna göre aşağıdaki değişiklik ve eklemeler yapıldı:

Devlet hissesi paketlerinin yabancı yatırımcılara "Taşkent" RFB satışı yoluyla yabancı para cinsinden satışı ve ilgili ödemelerin sözleşmede belirtilen para birimi cinsinden yapılması;

Özel ekonomik, küçük sanayi, gençlik sanayi ve girişimcilik bölgeleri master planına uygun olarak sanayi bölgelerine altyapı sağlanıp devlet kabul komisyonu tarafından kabul edildikten sonra bunların bölgelerindeki arsalar açık artırmaya çıkarılacak. (Kun.uz)

-Taşkent vilayetinin Ahangaron ilçesindeki evsel atık depolama sahasında atık gazın geri dönüştürülmesi planlanıyor. Bu bilgi Cumhurbaşkanı'na tanıtılan projelerin sunumunda verildi.

Yaklaşık 1 milyar 300 milyon dolarlık yatırımla 8 adet atık yakma tesisi kurulması ve Ahangaron depolama sahasında atık gazın işlenmesinin planlandığı kaydedildi.

Projeler sonucunda yıllık 4,7 milyon tondan fazla atık yakılacak ve 2 milyar 100 milyon kilovatsaat elektrik üretilecek. 97 milyon dolar değerinde elektrik satışı yapılacak.

Haberde, projelerin 2025-2027 yıllarında Andican, Buhara, Cizzakh, Kaşkadarya, Navoi, Namangan, Semerkant, Sırdarya, Fergana, Taşkent vilayetleri ve Taşkent şehrinde hayata geçirilmesi planlandığı belirtiliyor. (Gazeta.uz).

- Ocak-Eylül döneminde Özbekistan'ın dış ticaret cirosu 48,2 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu rakam, 2023 yılının aynı dönemine göre 3,45 milyar dolar yani %7,7 daha fazla. Bu, "Gazeta.uz" tarafından incelenen Cumhurbaşkanlığı İstatistik Ajansı'nın raporunda belirtilmiştir.

Aylık ticaret büyümesi hızlandı. Eylül ayında ticaret hacmi, Eylül 2023'e göre %16,9 artışla 5,5 milyar dolara ulaştı. Geçen ay ihracat 2,43 milyar dolara (+%86) yükselirken, ithalat 3,07 milyar dolara (-%9,7) geriledi.

Altın dahil dokuz aylık ihracat hacmi %11,5 artışla 19,8 milyar dolara, ithalat ise 28,4 milyar dolara (+%5,2) yükseldi. Aynı zamanda, parasal olmayan altın hariç ihracat da daha hızlı büyüyerek %15,5 artışla 13,98 milyar dolara yükseldi.

Altın ihracatı, yılın başından bu yana5,79 milyar dolaraulaştı. Bu rakam, 2023 yılının aynı dönemine (5,64 milyar dolar) göre %2,8 artış gösterdi. Değerli maden ihracatı Mayıs ayında 771,9 milyon dolar, Nisan ayında 758,3 milyon dolar, Mart ayında 1,35 milyar dolar, Şubat ayında ise 1,32 milyar dolar olarak gerçekleşti. Haziran ve Temmuz aylarında ihracat gerçekleşmezken, Ağustos ayında ticaret hacmi 792,6 milyon doları oluşturdu.

Eylül ayında altın ihracatı 806,1 milyon dolar olarak gerçekleşti. Ülkenin toplam ihracatında altının payı %31,8'den (Ocak-Eylül 2023'te) %29,3'e düştü. Altın döviz rezervlerinin fiziksel hacmide bir miktar azaldı,ancak altın rezervlerinin değeri, yeni rekorlar kıran kotasyonlardaki yükselişin fonunda önemli ölçüde arttı.

Özbekistan, 9 ayda 1,53 milyar dolar değerinde petrol ve petrol ürünleri ithal etti; bu, geçen yılın aynı dönemine göre %29,3 daha fazla.Arzın büyük kısmı Mart(244milyondolar) ve Nisan (Eylül ayında 241,4 milyon dolar) aylarında düştü ve 110,5 milyon dolar değerinde mal ithal edildi.

Aynı zamanda petrol ürünleri ihracatı da Ocak-Eylül 2023'e göre 2,1 kat artarak 464,1 milyon dolara ulaştı.

Tekstil ürünleri ihracatının hacmi dokuz aydır gerilemeye devam ediyor ve 2,2 milyar dolara (-%6,1) ulaştı. Bu, 956 milyon dolardan 857,9 milyon dolara düşen hazır tekstil ürünleri, 226,6 milyon dolardan 251,3 milyon dolara örme kumaşlar, 131,2 milyon dolardan 106,9 milyon dolara düşen kumaşlar, 46,5 milyon dolardan 30,2 milyon dolara düşen çorap ürünleri tedarikinden kaynaklandı. Yalnızca iplik sevkiyatı 942,5 milyon dolardan 975,1 milyon dolara yükseldi.

Aynı zamanda, İstatistik Ajansı'na göre sebze ve meyve ihracatı değer açısındankeskin bir artış göstererek 1,04 milyar dolara (+%25,8) ulaştı. Teslimatların fiziksel hacmi 1,49 milyon ton (+%11,8) arttı. (Gazeta.uz)

- Ekonomi veMaliye Bakan Birinci Yardımcısı Ilkh Norkulov ile Türkiye Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi (KOSGEB) Başkanı Ahmet Serdar İbrahimcioğlu arasında bir toplantı gerçekleştirildi.

Toplantıda küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi, sanayi politikasının geliştirilmesi ve öncelikli alanların belirlenmesi konularında görüş alışverişinde bulunuldu. Katılımcılar,Türkiye ile aktif işbirliğinin ekonominin bir çok sektörünü kapsadığını mevcut ve gelecekteki projelere ilişkin istişarelerin önemli olduğunu belirttiler.

Katılımcılar ayrıca Özbekistan'da küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi alanında son yıllarda yapılan çalışmaları ve elde edilen sonuçları tartıştılar. Türkiye'nin deneyimi de dikkate alınarak bu çabaların daha da geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.

Ayrıca Özbekistan'ın turizm de dahil olmak üzere hizmetler sektöründe yüksek bir potansiyele sahip olduğu belirtilerek bu alanda KOBİ'ler için fırsatların genişletilmesinin önemi vurgulandı.

Türkiye'nin deneyimi de dikkate alınarak mobilya, çevre dostu yapı malzemeleri ve ilaç gibi altı sektörde fırsatlar bulunduğuna dikkat çekildi.

Ayrıca, ticari kuruluşların gelişim süreçlerini analiz etmek için modern IT çözümlerinin geniş çapta uygulanması ve bu alanda iki ülke uzmanları arasında deneyim alışverişi için etkinlikler düzenlenmesi konusunda anlaşmaya varıldı. (Uzdaily.uz)

ÖzbekistanGümrükKomitesi,Karakalpakistan'dayenibirgümrükterminaliaçılmasının planlandığını söyledi.

Yeni terminal Dovut-otasınırkapısındayeralacak veinşaattamamlanmaküzere.

Altı hektarlık terminal Kazakistan sınırında yeralıyorve gümrük, veterinerlik vediğer kontrol hizmetlerinin çalışmalarını optimize etmek üzere tasarlanmıştır.

Tesisin açılışının, Dovut-ota kapısından geçen dış ekonomik faaliyetlerin verimliliğini önemli ölçüde arttıracak olan 240 kilometrelik Kungirot-Beynau yolunun tamamlanmasıyla aynı zamana denk gelmesi bekleniyor. (Uzdaily.uz)

- Özbekistan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Davron Vahabov Türkiye ziyareti sırasında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcikloglu ile bir araya geldi.

Taraflar, Özbekistan ve Türkiye arasındaki ticari ve ekonomik işbirliğinin geliştirilmesine ilişkin konuları ele aldı:

Ticaret ciro hacimlerinin arttırılması.

Yatırım işbirliğinin genişletilmesi.

Turizm alanında ortak projelerin düzenlenmesi.

ÖzbekistanTicaretveSanayiOdası'nınUluslararasıTicaretOdasıveİslamTicaret ve Kalkınma Odası'nın çalışmalarına katılımı.

Toplantının en önemli olayı Özbekistan Ticaret ve Sanayi Odası'nın Türkiye'deki ilk temsilciliğinin açılmasına karar verilmesi oldu. Temsilcilik ofisi Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği binasında yer alacak.

Özbekistan Ticaret ve Sanayi Odası'nın Türkiye'de temsilcilik açması, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesinde önemli bir adım olacaktır. Bu, Özbekistan ve Türkiye'de ki işletmeler arasında ki iş bağlarının güçlendirilmesi,Özbekistan'ın ihracat

potansiyelini genişletilmesi,yatırım işbirliği için yeni fırsatlar yaratılması için imkan sağlayacaktır.

Yakın gelecekte, ekonominin çeşitli sektörlerinde işbirliğinin geliştirilmesine yönelik karşılıklı iş misyonları, sergiler ve forumlar düzenlenmesi beklenmektedir. (Uzdaily.uz)

NOT:Bilgiler Taşkent Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği'nin kamuoyu ile paylaştığı bilgilerdir

BU KONULAR HAKKINDA DETAYLI BİLGİ ALMAK İSTERSENİZ DERNEĞİMİZLE İRTİBATA GEÇEBİLİRSİNİZ.